وعده با قندیل شب
ساعتی از فروکش خورشید و زوال آخرین انوار شید
سپری نشده بود که؛
ماه را دیدم
در حالی که در انتظارش نبودم
تصورم آن بود که در پسِ تل تلِّ ابر و توده تودۀ دود
پنهان است و مدفون و تیراندود…
مراسم ششمین سالگرد درگذشت بازرگان
منبع: خبرگزاری ایسنا ـ شنبه ۱ بهمن ۱۳۷۹ مراسم ششمین سالگرد درگذشت مهندس مهدی بازرگان عصر روز پنجشنبه درحسینهی ارشاد برگزار شد. به گزارش خبرنگار ایسنا در این مراسم که با حضور چشمگیر نیروهای امنیتی درخیابانهای اطراف حسینهی ارشاد برگزار شد، دکتر یدالله سحابی در سخنان کوتاهی با اشاره به سابقهی مبارزات بازرگان در دوران قبل از انقلاب از وی به عنوان مردی که بندگی با اخلاص پروردگار را نیت زندگی خویش قرار داده بود، یاد کرد. هدی صابر سخنران بعدی این مراسم در ابتدا با بیان این که در حسینیهی ارشاد و مراسم سالگرد بازرگان جای کلام بیدارگر عزت الله سحابی و صدای شورانگیز یوسفی اشکوری، خالیست گفت: در این مراسم اینان باید سخن میگفتند نه چون منی که …
دولت خاتمی در بوتهی نقد
هدی صابر: اگر یک دهم رای دهندگان به آقای خاتمی سازماندهی میشدند ، جریان راست دارای قدرت مانور فعلی نبود منبع: خبرگزاری ایسنا ـ جمعه ۲۳ دی ۱۳۷۹ پس از دوم خرداد ۷۶، یک رگهی اصلاحطلب درون حاکمیت جمهوری اسلامی ایران به وجود آمد که تشخیص داده بود اگر شرایط با همان شیبی که از سالیان گذشته آغاز شده و به سال ۷۶ انجامیده بود، به پیش رود، دیگر نظامی به اسم جمهوری اسلامی باقی نخواهد ماند. به گزارش دفتر ایسنا در شیراز ، صابر که در دانشگاه شیراز با موضوع “دولت خاتمی در بوتهی نقد“ سخن میگفت، افزود: خاتمی همان شعارهای ابتدای انقلاب و شعارهای روشنفکران سال ۶۸ به بعد را بازتولید کرد مثل جمهوریت، مثل بازگشت به قانون …
سرانجام نافرجام تسخیر لانهی جاسوسی آمریکا
هدی صابر، عضو هیات تحریریه نشریه توقیف شدهی «ایرانفردا»: منکر نقش روحانیت در جریان انقلاب نیستیم منبع: خبرگزاری ایسنا ـ یکشنبه ۲۲ آبان ۱۳۷۹ تسخیر لانهی جاسوسی آمریکا، دارای ابعاد سهگانهی «عمل»، «اداره» و «سرانجام» بود: در بعد«عمل»، موفق؛ در بعد«اداره»، ناموفق؛ و در بعد «سرانجام» نیز نافرجام بود. هدی صابر ،عضو هیات تحریریهی نشریهی توقیف شدهی «ایرانفردا» ، با بیان این مطلب در جمع دانشجویان دانشگاه کاشان، گفت: در این انقلاب، همهی اقشار، نقش داشتهاند؛ برخی میپندارند که ما، نقش روحانیت را نادیده گرفته، آن را کمرنگ میدانیم. نه، این گونه نیست؛ ما منکر نقش روحانیت ـ در جریان انقلاب ـ نیستیم. امام خمینی(ره)، در تاریخ انقلاب اسلامی، شخصیت سترگی است. هدی صابر، با اشاره به غرور ملی وغیرت …
زنهار تاریخى (به بهانه انتشار رهنمودهاى کلى برنامه سوم)
زنهار تاریخى (به بهانه انتشار رهنمودهاى کلى برنامه سوم) هدى صابر منبع: ماهنامه ایران فردا، شماره ، “غول اقتصادى ایران لباسش تنگ شده و کمى با خجالت به لباس خود نگاه مىکند. خجالت نکشیم، نوسازى اقتصادى به نوسازى سیاسى نیازمند است.”۱ محمود جعفریان از محدود عناصر نظریهپرداز رژیم “بىنظریه” و “بخشنامه خوان” پیشین در بهمنماه ۵۵ در سخنرانى خود در جمع کارکنان سازمان برنامه و بودجه با بیان عبارات فوق بر ضرورت “توسعه سیاسى” دست نهاد. ضرورتى نه از سر “اختیار” که بنا به استیصال و “اجبار”. جعفریان مدت کوتاهى پس از انتشار “رهنمودها و خطوط کلى برنامه عمرانى ششم ۱۳۵۷-۱۳۶۱” بر چنین ضرورتى تأکید مىنمود. در مراجعه به گزارش “رهنمودها و خطوط کلى برنامه عمرانى ششم “در فصل ترسیم” …
زنهار تاریخى (به بهانه انتشار رهنمودهاى کلى برنامه سوم) ادامه مطلب
تجربه ائتلاف نیروهاى ملى – مذهبى در انتخابات
تجربه ائتلاف نیروهاى ملى – مذهبى در انتخابات هدى صابر منبع: ماهنامه ایران فردا، شماره ۷۰، خرداد ۱۳۷۹ تنها با چند لحظه دیده و دم فروبستن و ذهن را تمرکز بخشیدن مىتوان میزان اشتیاق و ضریب مشارکت دو دهه قبلِ آحاد جامعه ایران در انتخابات مجلس صدر انقلاب را به یاد آورد و مرور کرد. درست در بیست زمستان قبل که گرماى انقلاب مجالى براى خودنمایى سرماى فصل باقى نمىگذاشت چهار عنصر “امید به زندگى”، “میل به تحول”، “شوق مشارکت” و “آرمان شورا” مجموعاً مردم را بر آن داشت تا براى شکل دادن رکنى از ارکان سه گانه نظام نوپا، حداکثر ظرفیت و تحرک خود را بروز دهند. در این میانه بار اصلى کار خصوصاً در عرصه تلاشهاى …
چهار راه تاریخى
هدى صابر منبع: ماهنامه ایران فردا، شماره ۶۵، بهمن ۱۳۷۸ قضاوت بىملاک و داورى بىروش گر چه از دیرباز در ایران ما قابل مشاهده بوده است، لیک در حاکمیت بیست ساله جمهورى اسلامى بخصوص در دوران دهان بندان پس از سال شصت به عنوان یک سنت به ثبت رسید. بدین روى همگان با قدرت مانور بسیط و “آزاد”انه مسئولان، تحلیل گران و نظریه پردازان درون حاکمیت جمهورى اسلامى در طول و عرض تاریخ و جغرافیا و در پهنه تفکر و اندیشه و سیاست و… آشنایند. این جریان در دو دهه بس سنگین و پرتاوان با بىقیدى و تبختر متکى به قدرت قاهره خویش ابتدا در ذهن و سپس در عین و عمل هر “غیر خود” را حذف کرده است. …
رانش از درون، فراخوان از بیرون (به بهانه انعقاد قراردادهاى اخیر)
رانش از درون، فراخوان از بیرون (به بهانه انعقاد قراردادهاى اخیر) عبداللَّه موحد* منبع: ماهنامه ایران فردا، شماره۶۴، دی ۱۳۷۸ موسپیدان و میانسالان نیک به خاطر دارند که در دوران اوج انقلاب و ماههاى نخست پس از سرنگونى شاه، “برخورد با پایگاههاى امپریالیسم” و پاکسازى جاى پاى بزرگ بیگانه در اقتصاد ملى از آرمانهاى مشخص مورد تأکید جامعه و نیروهاى سیاسى رادیکال محسوب مىشود. )به سابقه این آرمان که با نهضت ملى و مصدق بزرگ همپیوند است، اینک کارى نیست(. در پى تصرف سفارت آمریکا که بیست سال تمام از آن مىگذرد، ابتدا دانشجویان خط امام و سپس مجموعه نیروهاى چپ درون حاکمیت به قصد خلع شعار همه نیروهاى رادیکال سعى بر آن داشتند تا آرمان یاد …
رانش از درون، فراخوان از بیرون (به بهانه انعقاد قراردادهاى اخیر) ادامه مطلب
تحکیم وحدت؛ هویت، سبکبالى، کارورزى
نقدى بر عملکرد دفتر تحکیم وحدت تحکیم وحدت؛ هویت، سبکبالى، کارورزى هدى صابر منبع: ماهنامه ایران فردا، شماره۶۳، آذر ۱۳۷۸ (۱) ولاتظنوا بى استثقالاً فىحقً قیل لى، و لا التماسَ اعظامٍ لنفسى، فانه من استثقل الحق ان یقال له او العدل ان یعرض علیه، کان العمل بهما اثقل علیه، فلا تکفوا عن مقالهٍ بحق، او مشورهٍ بعدل مرا چنان مپندارید که درباره حقى که به من گفته مىشود احساس سنگینى مىکنم، یا در بند آنم که مرا بزرگ شمارید، چه هر کسى که از حقى که به او گفته یا عدالتى که به او عرضه شود احساس سنگینى کند، عمل کردن به آنها براى او سنگینتر است بنابراین از گفتن سخن حق یا اظهار نظر عادلانه خوددارى نکنید. در جامعهاى …
روند تحول جناحبندیها در ایران (قسمت دوم)
روند تحول جناحبندیها در ایران (قسمت دوم) هدى صابر منبع: ماهنامه ایران فردا، شماره ۶۲، آبان ۱۳۷۸ در بخش نخست مقاله که در نشریه شماره ۶۰ به چاپ رسید، مرزبندیهاى عمومى در “ایستگاه تاریخى ۵۷” و جناحبندیها در برش زمانى ۵۸ – ۶۰ ترسیم شد. در بخش دوم و پایانى مقاله، تحول جناحبندیها در ۴ برش ۷۲ – ۷۶ ۶۷ – ۷۲ ۶۰ – ۶۷ و ۷۶ به این سو مورد بررسى قرار گرفته است. برش ۶۰ – ۶۷ در شرایطى که از زمستان سال ۵۹ با حادتر شدن اختلافات بنىصدر و سران حزب جمهورى و با جدیتر شدن درگیریهاى سیاسى سازمان مجاهدین و بخش غالب نظام، “بوى برخورد” استشمام مىشد، در ایام الحاق بهار و تابستان …
شرایط کلان سیاسى و انتخابات آینده
شرایط کلان سیاسى و انتخابات آینده هدى صابر منبع: ماهنامه ایران فردا، شماره ۶۱، آبان ۱۳۷۸ به رغم آنکه بیست سالِ سخت، سنگین و پرتاوان را پشت سر نهادهایم و رها کردن هر چه امید و آرمان و میل به تحول و ترقى را در “خلاء” به دست صاحبان انحصارى قدرت نظاره کردهایم اما سنگینى روند مانع از آن نیست تا بتوانیم شرایط بیست سال قبل را در پس پیشانى مرور کنیم: بیست پاییز قبل نیز که چند صباحى از فروپاشى نظام آزادىکش و ظرفیت بر باد ده نمىگذشت آحاد مردم و از جمله نیروهاى سیاسى مختلف خود را براى حضور فعالانه در نخستین انتخابات پارلمانى به قصد تشکیل اولین مجلس دوران “جمهورى” آماده مىکردند. در آن هنگام چهار …
«دشمنى چون مار یا چون نعش؟»
“دشمنى چون مار یا چون نعش؟” منبع: ماهنامه ایران فردا، شماره ۶۰، آبان ۱۳۷۸ صدور تضاد به خارج از جناحهاى صاحب قدرتِ درون نظام و “دشمن سازى” به قصد سرپوش نهادن بر اختلافات داخلى از جمله شیوههاى شناخته شده و بس کاربر جناحهاى قدرت خصوصاً جناح راست بوده است. بدین مضمون که هرگاه تضادهاى درونى رو به اوج مىگذارد پروژه خلق یا بزرگنمایى یک تضاد خارجى در دستور کار غوغاسالاران حرفهاى و تمرین کرده قرار مىگیرد. در این چهارچوب هر زمان که به هر دلیل به “استکبار جهانى” و “دشمنان قسم خورده بینالمللى” استراحت مىدهند، در داخل به دنبال یک تضاد قابل پرورش روانه مىشوند تا سیبل مشترکى براى گلولهباران تمامىناپذیر آماده کنند. جریان راست و بویژه بخش سرکوبگران …
اقتصاد جنگ؛ فرصت آن دو سال و تاوان آن شش سال
اقتصاد جنگ؛ فرصت آن دو سال و تاوان آن شش سال عزتاللَّه سحابى – هدى صابر منبع: ماهنامه ایران فردا، شماره ۵۸، مهر ۱۳۷۸ در سرزمینى چون سرزمین ما که عناصرى مانند “اجبار” و “ناگزیرى” عموماً نقشى فرادست و برتر از عناصرى از جنس “انتخاب” و “اراده تغییر”، در روند تحولات ایفا مىکنند، مواجهه با برخى اجبارها و بعضى ناچارىها در بزنگاههایى خاص مىتواند “موهبتى” تلقى شود. شوریدن بر ارزشهاى نظام شاهنشاهى که در مسیر خود به نقطه عطف انقلابى بهمن ۵۷ در تاریخ کهن ما منجر شد خود یک “انتخاب” بود اما این انتخاب جامعه و ظرفیتهاى بس عظیم و خواست اجتماعى تحول به قصد تغییر مکان از نقطه موجود به وضعیت مطلوب، از سوى مجموعه رهبرى مورد …
چه مردان سبزى به دریا رسیدند
هدى صابر منبع: ماهنامه ایران فردا، شماره ۵۸، مهر ۱۳۷۸ “بنام پروردگار شهیدان” آشنایان ره عشق در این بحر عمیق غرقهگشتند و نگشتند به آب آلوده در نگاهى سیار به صفحه فراخ تاریخ چنین مىتوان دریافت که در میان نسلهایى که یکى از پى دیگرى به عرصه “زنده”گى گام مىنهند، هستند نورسیدگانى که داوطلبانه و مسئولانه در عین آرامى و بىادعایى، پشت و شانه براى حمل بارهاى گران در میان مىگذارند. در تاریخ یک سده اخیر میهن ما سه نسل چنین خصلتى بروز دادهاند: فرزندان برخاسته از مشروطه، جوانان پندآموخته از فراز مبارزاتى سالهاى ۳۹-۴۲ و بچههاى انقلاب. به هر قلمرو اعم از ادب، هنر، سیاست، تفکر، ورزش و… که سرکشى کنیم بانیان و ساماندهندگان و صاحبان سبک و روش …
دفتر تحکیم؛ نقد امروز، آینده پیشاروى
دفتر تحکیم؛ نقد امروز، آینده پیشاروى هدى صابر منبع: ماهنامه ایران فردا، شماره ۵۷، شهریور ۱۳۷۸ اتحادیه انجمنهاى اسلامى دانشجویان کشور در سرفصل بیستمین سالگرد تأسیس در شرایطى همایش نقد عملکرد خویش را برگزار مىکند که با سه گرایش مشخص برتراویده از درون نظام در رابطه با خود روبروست: امیال براندازانه جریان راست سوکوبگر – آراى انحلال طلبانه راست معتدلتر – سلایق قیم مآبانه برخى طیفهاى جریان اصلاح طلب. جریان نخست با انواع حیل و کاربست تاکتیکهاى مختلف مجدانه درصدد است تا تحکیم را از مدار مبارزه قانونى – علنى منحرف و به میدان نبرد فیزیکى بکشاند. جریان دوم در پى فرسایش تحکیم در عرصه جنگ سیاسى است. و جریان سوم نیز تنها چه نباید کرد ارائه مىدهد و تحکیم …
مسجد سلیمان؛ امید احیا؟
مسجد سلیمان؛ امید احیا؟ سهیل خوزى، جواد رحیمپور، هدى صابر، میکاییل عظیمى منبع: ماهنامه ایران فردا، شماره ۵۶، مرداد ۱۳۷۸ در شماره پیشین در گزارشى با عنوان “مسجد سلیمان، ایران فرداى بدون نفت” صفحاتى چند را به درددل خرد و کلان مسجد سلیمان اختصاص دادیم. مجموعه سطورى که از گلایه از آنچه بر آنان گذشته و مىگذرد و هراس از بىآیندگى موج مىزد و بر ذهن و دل شلاق. ساکنان شهر از یاد رفته ضمن شِکوه غمگنانه از “نامردى تاریخ”، انتظار احیا دارند. صفحات پیشروى شما در این شماره به طرح اندیشههاى مسجد سلیمانىها براى برون رفت از وضع رقتبار موجود و باز شدن مسیرى به سوى آینده اختصاص یافته است. شهرى که از نظر تعداد جمعیت پس از اهواز، آبادان …
مسجد سلیمان امروز، ایران فرداى بدون نفت
گزارش پیش رو، حاصل یک مطالعهی میدانی توسط شهید هدی صابر به همراه سه تن دیگر از همراهانش میباشد که در سال ۱۳۷۸ در شهر مسجد سلیمان صورت گرفته است. در جمعبندی این گزارش آمده: «مسجد سلیمان بدون نفت مىتواند آینه ایران فرداى تهى ز نفت به حساب آید. موقعیت کنونى منطقه بدون نفت تلنگرى است به ذهن همه ایرانخواهان و مردم دوستان. هم آیند مسجد سلیمان بدون نفت، بىمتولى است. همچنانکه اقتصاد ایران نیز بىمتولى است. مسجد سلیمان در پایان مسیر و ایران بزرگ در میانه نزدیک به انتهاى مسیر. ایران بزرگ امید افزونترى براى گریز از لمس “وضعیت مسجد سلیمانى” دارد. در همین حال اهالى شهر از یاد رفته مسجد سلیمان ضمن شکوه غمگنانه از “نامردى تاریخ” انتظار “احیا” دارند. هم آنان ایدههاى خود را به قصد برون رفت از وضع موجود و احیاى مجدد مطرح مىکنند.»
نوبت دولت نو
نوبت دولت نو عبداللَّه موحد* منبع: ماهنامه ایران فردا، شماره ۵۴، خرداد ۱۳۷۸ آقاى رئیسجمهور! در آغازین روزهاى خردادماهى که گذشت، دومین سالگرد رخداد دوم خرداد هفتادوشش نیزپشت سر نهاده شد و دولت در انتهاى تابستان امسال مىرود که به سومین سال قبول مسئولیت وارد شود. از همان ابتداى زمامدارى با توجه به ۳ شاخص “مزیت اصلى رئیسجمهور”، “روح عمومى حاکم بر برنامه دولت” و “ترکیب کابینه” بر همگان روشن بود که دولت جدید ایجاد دگرگونى در شرایط فرهنگى – سیاسى را هدف اصلى خود قرار داده است. اعلام نیاز عمومى در دوم خرداد هفتاد و شش در قبال به وجود آمدن تغییرات اساسى و حذف شرایط ویژه سیاسى – فرهنگى سالهاى ۱۳۶۰-۱۳۷۵ نیز به عنوان یک عامل روانى …
اقتصاد مصدق، اندیشه به جاى نفت
«در این احوال که “اضطرار” و “دلشوره” تاریخى، دو عنصر بارز و تحمیلى دوران بودند و دولت ملى دغدغه و عزم اجراى قانون ملى شدن و تضمین بخشیدن به “آزادى” از طریق اصلاح قانون انتخابات مجلس و شهرداریها را داشت، براى برنامه مشروح و مطولِ ذهنى اقتصادى و وعده و وعیدهاى بىپشتوانه – بسان دیروز و امروز – جا و مکانى وجود نداشت. … بیست و هفت ماه و پانزده روز براى “عمل اقتصادى” زمانى است بس محدود. شناخت وضع موجود، مسئلهشناسى، طراحى و تجویزِ تنها نیز به زمانى بیش از این نیاز دارد. هنر مصدق “عملِ در جا” و واکنش سریع در مواجهه با پىآمدهاى ابرام و پایدارى در قبال تحقق آرمان ملى شدن نفت بود. چرا که زمان در حال گریز، قدرت مانورى براى او باقى نمىگذاشت.»
لهیب جاویدان آذر (گذرى استراتژیک بر جنبش دانشجویى)
هنگامى که در سالهاى زمامدارى رضاخان سنگ بناى دانشگاه تهران گذاشته شد و ایران در دوران توسعه رضاخانى به اولین نهاد آموزش عالى دست یافت نه بنیانگذاران و نه مجوزدهنده تأسیس آن شاید در مخیله خود تصور نمىکردند که دانشگاه جدا از کارکرد علمى خود قادر است در عرصه سیاسى – اجتماعى ایران نیز ایفاى نقش کند. به هنگام پیدایش فکر تأسیس دانشگاه و پذیرش آن سه عامل “وابستگى جدى به طراحى و برنامهریزى مستشاران خارجى” از دهههاى آخر حکومت قجر، “ناتوانى داخلى در طرح و پردازش پروژهها” و بالاخره “انگیزههاى رقابت شخصى رضاخان” با کمال پاشا به عنوان محور نوسازى ترکیه، در تربیت کادرهاى علمى سهمى مؤثر داشتند. زمانى که فکر به عمل تبدیل شد در سیستم آموزشى برگرفته از تجربه فرانسه، چند ده دانشجو که عموماً از طبقه متوسط به بالا بودند با ورود به کلاسهاى نوساز، نام خود را به عنوان اولین رهیافتگان به دانشگاه، در تاریخ علمى ایران زمین ثبت کردند.